Godziny zwiedzania wystaw:

poniedziałek: nieczynne
wtorek - piątek: 9.00-15.00
sobota - niedziela: 10.00-16.00

więcej informacji

Badania naukowe prowadzone aktualnie przez pracowników Muzeum

dr hab. Paweł Jałoszyński

profil naukowy

 

Systematyka, ewolucja i biologia chrząszczy z podrodziny Scydmaeninae (Coleoptera, Staphylinidae) świata, w szczególności:

  • taksony orientalne;
  • plemię Cephenniini;
  • szczegółowa morfologia i anatomia imagines;
  • morfologia larw;
  • adaptacje do miniaturyzacji;
  • strategie polowania i koewolucja z ofiarami;
  • biogeografia,
  • taksony myrmekofilne;
  • filogeneza.

Podrodzina Scydmaeninae w obrębie kusakowatych (Staphylinidae) to niezwykle słabo zbadana, duża (blisko 5 tysięcy gatunków) grupa chrząszczy zamieszkujących wszystkie kontynenty poza Antarktydą. Niewielkie rozmiary ciała (większość przedstawicieli nie przekracza 2 mm długości) stanowią duże wyzwanie dla badań morfologicznych i taksonomicznych, a środowisko życia (głównie mikrohabitaty glebowe) wymaga specjalnych metod odłowu.

 

Stenichnus totoro Jałoszyński <br>(Japonia).Paweł Jałoszyński jest wiodącym specjalistą zajmującym się systematyką Scydmaeninae. Interesuje się taksonomią ewolucyjną tej grupy chrząszczy, odkrywając i opisując nowe gatunki; jest autorem ponad dwustu oryginalnych artykułów naukowych dotyczących nie tylko systematyki, ale też szczegółowej morfologii i anatomii, biogeografii i biologii chrząszczy, w tym ponad sto publikacji dotyczy właśnie Scydmaeninae. Opisał ponad trzysta pięćdziesiąt gatunków i podgatunków Scydmaeninae z całego świata oraz ponad 30 rodzajów i podrodzajów. Obiektem badań są nie tylko postaci dojrzałe, ale również larwy i poczwarki Scydmaeninae, dotychczas wyjątkowo słabo poznane.  

 

Centralny uklad nerwowy chrząszcza z rodzaju Scydmaenus.Poza pracami ściśle taksonomicznymi, Paweł Jałoszyński prowadzi szczegółowe badania nad morfologią Scydmaeninae, odkrywając nieznane wcześniej struktury anatomiczne (m.in. "trochantellus" u neotropikalnych Cephenniini; gruczoły cefaliczne u europejskich Scydmaenini czy anomalie architektury centralnego układu nerwowego u europejskich przedstawicieli rodzaju Scydmaenus). W pracach tych, poza klasycznymi technikami mikroskopii świetlnej i elektronowej, wykorzystywane są też nowoczesne metody komputerowych rekonstrukcji trójwymiarowych w oparciu o seryjne skrawki histologiczne; w przyszłości planowane jest też wykorzystanie mikrotomografii komputerowej. 

 

W projektach filogenetycznych prowadzonych przez Pawła Jałoszyńskiego dane morfologiczne wykorzystywane są do stawiania hipotez dotyczących historii ewolucyjnej poszczególnych linii rozwojowych w obrębie Scydmaeninae i całej tej grupy w obrębie Staphylinoidea. Dotychczas udało się zaproponować scenariusze ewolucji nadplemienia Mastigitae oraz plemienia Cephenniini; trwają prace nad szczegółową analizą kladystyczną plemion Eutheiini i Scydmaenini oraz kompleksową reklasyfikacją całej podrodziny Scydmaeninae w oparciu o wyniki analizy filogenetycznej większości rodzajów.

 

Larwa Stenichnus pożerająca mechowca.Odrębnym wątkiem badań są też rozmaite aspekty biologii, a szczególnie behawioru Scydmaeninae. Chrząszcze z tej grupy należą do najmniejszych drapieżnych Coleoptera i często wykazują fascynujące morfologiczne i behawioralne adaptacje do polowania na określone ofiary (np. roztocze z grupy mechowców lub skoczogonki). Określenie preferencji pokarmowych poszczególnych gatunków, strategii polowania, potrzeb pokarmowych czy mechanizmów przełamywania wymyślnych technik obronnych potencjalnej zdobyczy stanowi wielkie wyzwanie i dotychczasowe dane na ten temat są ciągle bardzo fragmentaryczne. Badania prowadzone przez Pawła Jałoszyńskiego pozwoliły wykazać, że niektóre gatunki, wcześniej podejrzewane o ścisłą specjalizację w kierunku odżywiania się roztoczami, w  rzeczywistości polują na skoczogonki lub żerują na martwych stawonogach glebowych. Udało się też szczegółowo opisać strategie przełamywania obrony opancerzonych mechowców przez różne gatunki Scydmaeninae, włącznie z charakterystyką przystosowań morfologicznych umożliwiających taką specjalizację, a nawet zaproponować scenariusze ewolucji unikalnego aparatu gębowego w plemieniu Cephenniini. 

 

 

Faunistyka chrząszczy Polski, w szczególności grup związanych z glebą i ściółką dna lasu oraz próchnowisk.

Paweł Jałoszyński aktywnie interesuje się rozmieszczeniem w Polsce chrząszczy należących do większości rodzin. W kilkudziesięciu publikacjach, często z innymi współautorami, zawarł znaczącą liczbę danych dotyczących nowych stanowisk występowania wielu rzadkich gatunków, w tym takich, które wcześniej nie były znane z terenu naszego kraju (np. Typhaea decipiens Lohse, Migneauxia orientalis Reitter, Ptenidium reitteri Flach, Euconnus transylvanicus Saulcy, Cephennium ruthenum Machulka, Brachygluta klimschi Holdhaus, Clambus lohsei Meybohm, Clambus pallidulus Reitter, Micropeplus latus Hampe i inne). Głównym przedmiotem zainteresowań są przedstawiciele Staphylinoidea (przede wszystkim podrodziny Scydmaeninae i Pselaphinae należące do kusaków oraz najmniejsze chrząszcze świata, Ptiliidae), ale też mało wśród entomologów popularne, trudne do oznaczania ściółkowe i saproksyliczne grupy, takie jak Clambidae, Leiodidae, Latridiidae, Salpingidae, Aderidae i inne.

 

animals